tohum çanağı

İlk olarak Fransız botanikçi Joseph Pitton de Tournefort tarafından Molucca Adaları’nda keşfedildiği için Molucca laevis olarak adlandırılıp bu adalardan geldiğine inanılmış ama Asya ve Doğu Akdeniz’e özgü bir tür. Daha sonra Linnaeus onu, Moluccella laevis olarak yeniden adlandırmış. Tür adı olan “laevis” ise “pürüzsüz” anlamına geliyor. Türün çanak yapraklarına işaret ediyor. Her bir çiçek, kardeşi […]

dikenli çanak

Kendin olmak bir mertebe değildir. Her an oradadır, yeter ki ol. Bizim meyve dediğimiz şey aslında tohumdur. Sulu lezzetli bir tabakaya sahip olmayanlara tohum demekte zorlanmayız; örneğin maydanoz tohumu. Kayısıya gelince işler değişir, meyvedir o, tohum sarıp sarmalanmıştır. Fındığa gelince ise hepten değişir; bu defa meyve içeride kabuk dışarıdadır. Bitkiler tohumları için sulu, lezzetli etler […]

çakal eriği değil ama…

O kadar özlemle bekledim ki yolunu. Daha bu sene çiçeğe durdu ve meyve verdi. Adana’nın Adalı köyünde yaşayan Güvem’in enikleri sökülüp yoğurt kovalarının içine ekildi, sonra bahçeye geldi. Çoğu vişne çıktı. Hatta vişne çiçek açtığında erik diye sarılacak kadar şaşkındım. 5 sene sürdü çiçeğe durması. Fideyle birlikte tohumlar da gelmişti. Bu güzel hediyeyi bana ulaştırana […]

dalağan gezegeni

Bilim insanları uzayda yaşam var mı diye araştıradursunlar dünyada başka gezegenler bulalım biz. Üstelik bulabilmek için öyle milyon dolarlık uzay gemilerine de ihtiyacımız olmayacak. Biri de Dalağan gezegeni (Urtica pilulifera). Bilinen adıyla bir “Isırgan” türü. Dünya gibi, hem kendi etrafında hem de güneşin etrafında dönen, içinde hem su hem de türlü cevherler bulunduran yaşanılabilir bir […]

torba

Geçen gün Mahlep’i sordular. Bana Mahlep sorulur mu? Yatıp kalkıp bahsederim Mahlep’ten, hiç bıkmam. Meyvesini anlattıydım ama o vakit henüz bu bölgede ağacına denk gelememiştim. İşte huzurundayım; Mahlep, namı diğer İdris Ağacı’nın. Kiraz’ın en dayanıklı, yaban görmüş anacı. Mahlep diye diye dolanıyordum ki, biri derdimi duydu, yolu gösterdi. Gördüm ki Mahlep’in de başı dertte. Yaprakları […]

aşığa yalan söyledim

“Bahçenin Gerçeği” yazısında adı geçmişti Sarımsak hardalı’nın (Alliaria petiolata). Henüz çiçek açmamış yapraklarına bakıp kim olduğunu düşünürken, tepesinde dolanan kelebeğin peşine düşmüş bu sayede kim olduğunu öğrenebilmiştim. Bitkileri öğrenmenin yollarından biri de aşıklarının kim olduğuna bakmak. “Bana arkadaşını söyle sana kim olduğunu söyleyeyim” denir ya hani. Turuncu süslü kelebeği’nin yumurtasını bıraktığı, tırtılların besini olan bitkilerden […]

tohum arası

İlki Sarı ban otu tohumu ve bitkisi (Hyoscyamus aureus). Bu, kaya, çatlak ve tarih sever bitkinin (genellikle kaya yarıklarında, duvar çatlaklarında ve kalıntılarda çıkıyor) tohumlarını almak çok zahmetli. Hem yapışkan hem de çok yoğun, ağır bir kokusu var. Koku dalgalar halinde bütün evi sardı. Kokunun bir eşdeğerini seçecek olsam Adam otu veya Kuş kirazı tohumları […]

kararma

Bugünlerde sararmış otların içinde salınıyor Dul Karı Gömleği (Tyrimnus leucographus). Otlar alelacele sarardı, tohuma durdu. Kuraklığa ayak uydurmaya çalışıyorlar. Dağın tepesinde oturup bir su şebekesine bağlı olmayanlar, belediyeden tankerle su getirip sarnıçlarına dökebilmek için sıraya girdi. Sanki belediye su üretiyormuş gibi tankerin geleceğinden eminler. O kadar eminler ki şüpheye düşüyorum, üretiyorlar mıdır Keçilerine su veriyorlar. […]

bahçe notları

Bir güve kelebeği Teke sakalı’nın tohumuna ilişmiş, yolculuklar tasarlıyor. Kayda değer olan tek zaman birimi gölge boyu. Dünyanın saati. Gölgem, 7 yaşında bir Bilyalı kekik’in üzerine düşünce seviniyor. Hiç umudumu kesmiyorum tohumlardan. Geç de olsa biz buradayız diyorlar. Sığır Dili ve Emzik Otu kucak kucağa açmış. Önceki sene bahçeye taşıdığım tohumlar, çiçeklerini şimdi ele verdi. […]

bakışma

Işık üzerine nasıl düşse güzelliği en iyi görünür, bilemedim. Döndüre döndüre çektim ben de, orada, burada. Kuduz otlarıyla (Alyssum) bahçede tanışmıştık. Bu da onlardan biri. Ne çiçeğini, ne yaprağını görebildim şimdiye kadar. Küçücük, saklambaç oynuyor. Ama tohumlarını görmemek mümkün değil. Toprağın pulu. Sanırım Sarmaş kuduz otu (Alyssum foliosum). O neredeyse eşit şekilde şişirilmiş davulların içinden […]