bahçe notları

Bir güve kelebeği Teke sakalı’nın tohumuna ilişmiş, yolculuklar tasarlıyor. Kayda değer olan tek zaman birimi gölge boyu. Dünyanın saati. Gölgem, 7 yaşında bir Bilyalı kekik’in üzerine düşünce seviniyor. Hiç umudumu kesmiyorum tohumlardan. Geç de olsa biz buradayız diyorlar. Sığır Dili ve Emzik Otu kucak kucağa açmış. Önceki sene bahçeye taşıdığım tohumlar, çiçeklerini şimdi ele verdi. […]

sofra senin

Endemik bir Lohusa otu türü Köpek yamşağı (Aristolochia cilicica) Dünyada sadece Doğu Akdeniz’de yetişiyor. Lohusa otu türleri aynı zamanda Fisto ve Yalancı Apollo kelebeklerinin tırtıllarının besini. Bir Lohusa otu türüyle tanışmak, bitki yakınınızdaysa bu kelebeklerle de komşu olabileceğiniz anlamına geliyor. Diğer Lohusa otu türlerinden ayırmanın yolu; sapa doğru kulak kepçesine benzer çıkıntıları olan, dikdörtgensi mızrak […]

ikizdere, hıdrellez, uyanış

İkizdere… Hıdrellez… Uyanış… Kırmızıdan bahsedelim öyleyse. Sabahın çiçekleri, gelinciklerden biri; Kum haşhaşı (Papaver argemone). Tanıyabilmek için 1,5-3 cm çapında çiçeklerine, hemen diplerindeki mor veya siyah lekelere, yumurtalığın etrafına dizilmiş erkek organların iplikçiklerinin tepeye doğru şişkinleşmesine bakıyoruz. Taç yapraklar hemen aynı gün döküldükten sonra iyice ortaya çıkan meyve (tohum kesesi) uzun, tepeye doğru genişlemiş veya dikdötgene […]

bakışma

Işık üzerine nasıl düşse güzelliği en iyi görünür, bilemedim. Döndüre döndüre çektim ben de, orada, burada. Kuduz otlarıyla (Alyssum) bahçede tanışmıştık. Bu da onlardan biri. Ne çiçeğini, ne yaprağını görebildim şimdiye kadar. Küçücük, saklambaç oynuyor. Ama tohumlarını görmemek mümkün değil. Toprağın pulu. Sanırım Sarmaş kuduz otu (Alyssum foliosum). O neredeyse eşit şekilde şişirilmiş davulların içinden […]

dalgalandım da duruldum

Karga dıdağı’nın tohum kesesi ve tohumları. Gördüğüm İğnelik türleri arasında en büyük tohum kesesi ve tohum ona aitti. Tohumlar bir arayışın gerginliğini taşıyor. Zamanı gelinceye kadar dönecek, kıvrılacak, tohumunu (üçgen uzantı) toprağın derinliklerine doğru itecek. Kafası, nerenin yuvası olabileceği konusunda hiç karışık değil ama bıkmadan arayacak da bu yuvayı. Durulmak için dalgalanacak. Sonunda yerine yerleşecek, […]

yılın ilk tohumu

Bu yılın ilk tohumu Yıldız yonca’dan (Trifolium stellatum). Bahçeye çeşit çeşit yonca/üçgül tohumu saçıp onca Şifan’a ve Pisipisi otu’na rağmen bulabildikleri her açıklıkta büyüyebildiklerini görünce yonca tohumu toplama işine öncelik verdim. Hem çok iyi bir yer örtücü hem de eğer uygun toprak organizmaları varsa azot bağlayıcı. Gerçi görmek de ruha azot bağlıyor, oksijenini artırıyor kalbe […]

bit yeniği

3B 1K (Bit, bakla, bitkiler ve karınca) Bitlerle ortakyaşam (mutualizm) ilişkisi geliştiren karıncalar baklaların doğru dürüst meyve veremeden birer bit anıtına dönüşmesine sebep oldu. Bitler kendi başlarına hareket edebilse de görünmeye başlamalarıyla karıncaların yanlarında bitmesi bir oluyor. Bitlerin muhafızlığını yapıyor ve bit kolonilerini başka bitkilere taşıyorlar. Dolayısıyla başlarında karınca olan koloniler daha istilacı oluyor. Lütfen […]

endemik bir ağaç

Tepelerin dik yamaçlarında görüp yanına yaklaşamadığım uzaktan ancak beyaz bulutlarını seçebildiğim canla en sonunda tanıştık. Bu defa yolumun üzerindeydi. Veya belki ben onun yoluna çıktım. Toros dişbudağı (Fraxinus ornus subsp. cilicica) Bu alttür dünyada sadece Akdeniz, Asıl Ege ve İç Anadolu’nun batısında 350-1500 metre yükseltiler arasında yetişiyor. 20 metre boylanabilen endemik bir ağaç türü. Akdeniz’e […]

ful olsun

Baklayı bitlere kaptırmamak için alelacele topladım. Hemen yanında da baklayla aynı cinsten bir bitki yetişiyor; Yabani bakla (Vicia sativa). Adına kanıp baklanın anası olduğu sanılmasın, sadece aynı cinsin üyesi. Onda tek bir bit bile yok. Çünkü Yabani bakla kendisine zarar veren böceklerle baş edebilmek için karıncalarla işbirliği geliştirmiş. Bir zarar ziyan durumunda onları yardıma çağırarak […]

direnmek

Malç çok güzel sen de gelsene. 7 senedir bahçeye bölüm bölüm uygulamaya gayret ettiğimiz malç sayesinde bahçe bir nevi salyangoz yuvası oldu. Bahçenin etrafındaki alanlar güneşin altında nemini çok çabuk kaybederken bahçe bu sayede direnebiliyor, tabii salyangozlarda. Akdeniz’de malç uygulamasının acı sonu Salyangoz alıp başını gidince, seveni de gelmiş veya hep buralardaydı da ben yeni […]