elvedasını gördüm

En değerli tohumlardan. Çünkü çok az. Gezebildiğim çevrede yetişen bir kök bitkiden aldım. Taşlara gölgesini düşürmüş, güneşin alnında parlıyordu. Her halini görmedim daha, merhabasını görmedim ama elvedasını gördüm. Çiçekler tohuma dönüşünce de bir çiçek gibiydi. Ters Şalba (Salvia napifolia) çok yıllık bir adaçayı türü. Yaprakları Brassica napus’a benzetildiği için ‘napifolia’ tür adını almış. Pancar yapraklı adaçayı olarak da biliniyor, yaban hayatını çeken bir süs bitkisi olarak yetiştiriliyor. Trakya, Kuzey Marmara, Orta kıyı Ege ve Doğu Akdeniz’de yayılışı bulunuyor.

Diğer ballıbabagiller üyeleri gibi belki biraz daha fazla çekiyor arıları ve kelebekleri. Çiçeği de nektarı da bol çünkü. Ama benzetilebileceği Salvia verticillata kadar bol değil. İki bitkiyi hatta Salvia russellii’yi de katarsak üç bitkiyi birbirinden ayırabilmek için diğer özellikleri yanında vertikillasterdeki* çiçek sayısına bakabiliriz. Salvia napifolia 8 ila 20 çicekli, Salvia verticillata 20-40, Salvia russellii 20-30 çiçekli.

Bittiği coğrafyalarda insanlarla nasıl ilişkiler kurmuşa dair spesifik bir bilgi bulamadım. Adaçayı türlerinin birçoğunda olduğu gibi şifalarından yararlandığımız bir tür mü, bilmiyorum. Ama adaçayları halüsinojenik etkiler de barındıran bir cins olduğu için kullanımına yönelik bir referansa rastlamadan tadına bakamam. Ben bakamam ama arılar, kelebekler pekala bakar. Onlar için olduğu kadar görmek için de ekiyorum bahçeye.

* Vertikillaster; dallar üzerindeki her bir boğumda yer alan çiçek kümesine verilen ad.