ehliyle yaban

Asperula arvensis (Tarla Belum Otu)

Yoğurt otu’na benziyor. Bu onu Kökboyagiller’in bir üyesi yapar mı? Elbette yapar, oradan başlayacağız bakmaya. Ailenin üyeleri arasında “Asperula” cinsi en güçlü aday. Cinsin üyeleri incelendiğinde de Tarla belum otu (Asperula arvensis) olduğunu anlıyoruz. Bitkinin tanı anahtarında dendiği gibi Asperula orientalis’e benzetebiliriz ancak bu türde çiçekler, çiçek sapı yaprakçıklarından belirgin şekilde daha uzundur. Bizim türümüzde ise çiçekler, çiçek sapı yaprakçıklarından daha kısa veya eşit boyda. Çiçekler mavimsi menekşeden beyaza kadar renk alabilir. 50 cm. boylanabilen, tarlalar ve açık alanlarda karşılaşabileceğimiz bir bitkidir. Nitekim ben de ormanda açılan 100 dönümlük bir tarlada gördüm onu. Tarlaların büyük bir bölümü geçen seneye kadar sürülüp ekiliyordu. Keçiler için buğday, arpa, çavdar. Yabay gübreyle ama zehirsiz. Topraklar sürekli komada. İşte burada gezip eski ormanları düşünüyordum. Akdenizi kaplayan makiden önceki ormanları. Büyük ihtimal tek bir ormandı, her yöne uzayan, her yöne büyüyen. Geniş yapraklı ağaçlarıyla. Öyle ki gümrah bir ağacın tek yaprağıyla şapka yapabilirdin kendine. Dipte akan küçük şırıltı belki yakınlardaki bir dereyi haber verirdi. Farklı kuşlara ait sesler daha yoğun bir şarkı ikliminin içine girdiğin hissini salardı ruhuna. Önünde çiçeğe doymuş bir çayır uzanırdı, rengarenk. Üzülecek hiçbir şeyin olmazdı şanslıysan. Böyle, bir bıçakla ayrılır gibi ayrılmazdı birbirinden; ehliyle yaban olan. Bunları düşünüp yürürken, görünce Tarla belum otunu; iyi ki karşılaştık, şu yıpranmış tarlanın gülü gibisin, dedim ona.