misk adaçayı

Türkiye’nin birçok bölgesinde doğal yayılışı bulunan, tarımı da yapılan adaçayı türlerinden biri Misk Adaçayı (Salvia sclarea). Diğer yerel adları; Paskulak, Yağlıkara, Arıotu, Hürtmek, Ayıkulağı. 2000 rakıma kadar yetişebiliyor. Çok yıllık bir bitki ancak sulanmadığında toprak üstü kısımları kuruyor, baharla birlikte yeniden canlanıyor. Ballıbabagiller’in diğer birçok üyesi gibi güneşi seviyor.

Bahçeye ektiğim bitkilerle, doğada kendiliğinden yetişen bitkiler arasında yaprak büyüklüğü, gövde kalınlığı, tomurcuk iriliği açısından çok fark var. İkisini çiçek açmadan önce gören biri aynı bitki olduğuna inanamayabilir. Ancak biri neredeyse taşta gözünü açmış, diğeri derin toprak bulunca bütün görkemiyle büyüdü. Yapraklar irileştikçe mantar hastalıklarına açık hale geliyor. Havadar bir yere ekmek ve çok susuz kalmadıkça sulamamak gerekiyor.

Ekim için, sonbaharda, olmadı Mart başında tohumları toprakla buluştursanız yeter. Çoğaltmak çok kolay, dökülen tohumlardan kendiliğinden çimleniyor. Sonra onları istediğiniz yere taşıyabilirsiniz veya bırakın yetindiği yerde büyüsün.

Bitkiyi doğada başka türlerle karıştırma ihtimali pek yok. Boyu derin toprakta 1 metreyi geçiyor. Çiçekli dallar kendine özgü renklere sahip -beyazlı yeşilli veya pembeli, morlu, yeşilli- ve kokusu oldukça keskin. Yanından geçmek bile tanışmak için yeterli, eğer dönüp bakarsanız.

Çiçekli dalları tanen, rezin, acı madde ve uçucu yağ içeriyor. Parfüm, meşrubat ve likör yapımında kullanılan bir güzel. Yağı, antioksidan, antibakteriyel, antifungal ve iltihap sökücü. Çiçekli dallar ve yapraklar, midevi, kabızlık için, terlemeyi azaltıcı ve yatıştırıcı olarak kullanılıyor. Bitkiden bira tatlandırmak için faydalanıldığı gibi şaraba karıştırıldığında muskat aroması veriyormuş. Bitkinin topraküstü kısımları lezzet vermek ve sindirimi kolaylaştırmak amacıyla yemeklere katılabiliyor, çiçeklerinden reçel yapılıyor, genç gövdesi kabuğu soyulduktan sonra yeniyor.

Yapraklarından, çiçeklerinden ve tohumundan yararlanılıyor. Yapraklar bitki çiçek açmadan önce, çiçekli dallar, yapraklarla birlikte toplanarak, gölge, havadar yerlerde kurutulup kullanılıyor.