hiç kimsenin uykusu

Ormanda yürürken bir bitki görüyorum, henüz çiçeklerini açmış. Onu tanıdığım bir yerinden tutmaya çalışıyorum, goncalarından. Daha önce gördüğüm bir bitkiyi anımsatıyor. Görüp tanıdığım bir aileyi hatta; Turpgiller’i. Bilmece çözülüyor böylece. Dışarıdan bakan biri için uzmanlık gerektiren bir süreç gibi görünebilir. Hele de şehirden gelmişse. Oysa yaptığım bir şehirlinin yaşamak için yaptığından farklı değil. Metroya binebilmek […]

iklim için diken

Yaşadığı şehirdeki denizi bile bir iki kez görebilmiş birine dünya evindir onu koru demek çok da anlamlı değil, her ne kadar olacakların faturasını ilk sırtlanacaklardan biri olsa da. Ama dünyanın evi olduğunu deneyimleyenler var, sanırım adalet talebi, çağrısı onlara yapılıyor daha çok. Belki de çağrının en kırılgan yeri de burası, dünyanın evi olduğunu kestiremeyen için […]

kazdağı notları

Bütün bekçiler kötü değil ki? – 8 Eylül 2019 Kirazlı-Balaban “Su ve Vicdan Nöbeti” alanındayız. Bir kadın, çocuklarla “Hoplayalım, zıplayalım, daldan elma toplayalım” oyunu oynuyor. Bu oyunu bilir misiniz? Bekçi baba geliyor, dendiğinde toplama işi biter, yüzler gizlenir. Ebe, kımıldayanı yakalamak üzere oyuncular arasında dolanır. Oyunun döndüğü alanın hemen arkasında şimdilik faaliyetleri durdurulmuş olduğu için […]

endemik yazımtırak

Bir bitki, çeşitli özel sebeplerle (dağların oluşturduğu yükselti farkları, iklim, toprak ve jeomorfolojik özelliklerden kaynaklanan yerel farklılıklar) dünyada belli bir alanda yayılış gösteriyorsa o bitkiye endemiktir diyoruz. Ülke endemikleri sınırlarla ilgili bir kavram aynı zamanda. Örneğin aynı bitki ülke sınırının hemen yanıbaşında, metrelerce yüksekliğinde bir duvarın, bir telin ve tellere duvarlara eşlik eden silahlı askerlerin […]

taşımasu

7-8 yaşındaki kızılçam ağaçlarının altında oturarak ağaç sulamak için dizdiğimiz plastik şişeleri dolduruyorum. Çevremizdeki bütün ağaçlar bu şekilde büyütülmüş. Hangi ağaca dokunsak ekeni, büyüteni, “bu ağaçları ellerimle suladım öyle büyüttüm” diyor. Susuz bir köy burası. Benim de umudum 5-6 yaşına geldiklerinde topraktan ve havadan, ihtiyaç duydukları nemi alabilecek kadar köklerini derinlere salmış ve yapraklanmış olmaları. […]

keklik mengisi

Bir sene sonra geldiğim “Adana”, büyükşehir belediye başkanının yeni hizmetini ilan ettiği panolarla karşılıyor beni; “Sineksiz Adana için limitsiz mücadele” İlaçlama araçları gece gündüz, cadde ve sokaklarda olacakmış. Biz ona zehirleme araçları diyelim. İlaç öldürmez, iyileştirir. Sosyal medyada ekiplerin her deliği zehirlediğini gösteren görselleri boy boy paylaşmışlar. Bir numarayı arıyorsunuz kapınıza geliyorlar. Ev ev, böcekle […]

nektarın sineği, otun böceği

Kıra yerleşme kararı, malınız, mülkünüz, birikimleriniz, becerilerinizi paraya tahvil edebileceğiniz yetenekleriniz yoksa hep zor bir karardır. Bu sonuncusu da en beteridir; para kazanmaktan utanmak. Beteridir dediğime bakmayın bunu söylerken bile birilerinin gelip bana paradan utanmamam gerektiğini anlatabilme imkanı yok. O kadar ki kapalı bu kapı. Bu yerleşik duygunun bulduğum bulamadığım birçok sebebi var. Topraktan, yaşadığım […]

amatör bir bitki gözlemcisinin sıkıcı, küçük dertleri

Salvia fruticosa: 1 metreye kadar büyüyebilen çok yıllık bir çalıdır. Yapraklar trifoliattır. Yani üç yaprakçıktan oluşur, loblar derin olduğu için her bir yaprakçık ayrı birer yaprakmış gibi algılanabilir, loblar bitişik de olabilir. Bu yapı karakteristiktir bu yüzden ona geçmişte Salvia triloba deniyordu. “triloba” yani üç loblu. Ama her zaman böyle değildir. Tanı anahtarında yaprak tipi […]

peyniraltı suyu ve Nükleer enerji

Bir hafta önce kendini Nükleer enerjinin ne menem bir şey olduğunu anlamaya ve anlatmaya adamış, bu konuyu, işi, gücü, uğraşı edinmiş Pınar Demircan’ın, Kültürhane’de sunumunu yaptıktan sonra, yolu bizim yabana düştü. Akkuyu’yla Kültürhane arasındayız. Bir yanımızdaki ibre kötülüğün ifradını gösterirken, bir yanımız umuda işaret ediyor. Tanıştık, halleştik. Pınar, çok eksikliğini çektiğim “Nükleer enerji” ile ilgili […]

ekmenin yolları

İnsan ekmeyi nasıl öğrenir? Buna eksikli bir yerden, ekmeyi bilenleri izleyebileceği bir yerde yaşamıyorsa önce okuyarak başlıyor. Kendi yiyeceğini ekebilmenin en garip yolu. Ama bir şehirde doğup büyüdüyseniz ve bilmeniz gerekenler arasında ekme uğraşı yoksa -ki yoktu- başka türlüsü mümkün olmuyor. Etrafımda ekip biçenler hep vardı, nenem, teyzem, dayım. Tütün dizmişliğim, bir bostandan domates, salatalık, […]